WW-sollicitatieplicht: UWV ‘matst’ ambtenaar

Werkloze ambtenaren hoeven van het UWV maar één keer per maand te solliciteren voor hun WW. Andere werklozen moeten vier keer per maand op baantjesjacht, zelfs als ze nog maar een paar jaar voor hun pensioen zitten.

Het staat er echt, op de website van het UWV: ‘Als u werkte bij de overheid of in het onderwijs, dan moet u gemiddeld minimaal 1 keer per week solliciteren.’

Voor andere werklozen geldt: ‘Heeft u geen afspraken gemaakt over het aantal sollicitaties? Zorg dan dat u minimaal 4 keer per 4 weken solliciteert. U bent ook verplicht te solliciteren op de vacatures die uw adviseur werk u toestuurt.’ Werklozen die vlak voor hun pensioen zitten krijgen in de regel wel wat dispensatie. Zij hoeven dan bijvoorbeeld maar twee keer per maand te solliciteren.

Wie WW ontvangt, moet bovendien rekening houden met controle, ook achteraf. UWV: ‘De adviseur vraagt u regelmatig bewijzen te laten zien van uw sollicitatieactiviteiten. Bewaar daarom de kopieën van uw sollicitatiebrieven en uitnodigingen voor sollicitatiegesprekken of testen minimaal 2 jaar.’

Dat solliciteren een voorwaarde is voor het krijgen van een werkloosheidsuitkering klinkt logisch. Maar is het dat ook? ‘Een van de grootste werkgevers in de regio meldde dat ze gemiddeld maandelijks tussen de 400 en 900 ongerichte sollicitatiebrieven ontvangt’, schrijft voormalig GroenLinks-statenlid in Zuid-Holland Alfred Blokhuizen op Joop.nl van BNN/VARA. Wie die grote werkgever is, vermeldt het artikel helaas niet. Maar het beeld is herkenbaar. Sollicitatieplicht leidt tot schieten met hagel, oftewel desnoods totaal ongericht en kansloos brieven schrijven omdat het nu eenmaal moet. Niet leuk voor de werkgever in kwestie en nog minder voor de sollicitant, die hopeloos wordt van de even constante stroom aan afwijzingen. Blokhuizen pleit voor het afschaffen van dit ongerichte solliciteren. OpStand is het daar van harte mee eens.

Terug naar de werkloze ambtenaar. Waarom die minder vaak hoeft te solliciteren dan een ‘gewone’ werkloze is onduidelijk. Daar is geen rationele reden voor te geven, anders dan dat de ambtenaren van sociale zaken die dit hebben geregeld ook wel weten dat ongericht solliciteren onzinnig is. Met andere woorden, ze hebben het voor zichzelf gewoon wél goed geregeld.

Dat geldt voor wel meer voordelen die ambtenaren in de WW genieten, zoals overigens meer sectoren met collectieve arbeidsvoorwaarden (CAO). Zo houdt een ambtenaar zijn hele WW-periode recht op een aanvulling op zijn WW-uitkering tot 70% van zijn laatstgenoten salaris. Deze bovenwettelijke uitkering heet ‘aanvullende uitkering’.

Ook in de WW zijn niet alle varkentjes gelijk, zoveel is wel duidelijk. De aanpak van ongelijke behandeling in de WW is een politieke zaak.

Bij illustratie: Gerard Bicker door Bartholomeus van der Helst, collectie Rijksmuseum Amsterdam

Burger te vaak overschat

0

Bijzonder hoogleraar gedragswetenschappen Will Tiemeijer stelt dat de overheid te veel uitgaat van ‘de ideale burger’. In werkelijkheid bestaat zo’n ideale burger amper en dus slaat overheidsbeleid nogal eens de plank mis. Een inmiddels klassiek voorbeeld is de toeslagenaffaire.

NRC-redacteur Floor Rusman interviewde Tiemeijer, die constateert: de ene burger opent netjes direct de envelop van de Belastingdienst en betaalt terstond de aanslag, terwijl de ander zijn dag even niet heeft of überhaupt wat minder zelfdiscipline kan opbrengen. Maar de overheid gaat er gemakshalve van uit dat iedereen is zoals die eerste, gedisciplineerde brave burger. En daar gaat het mis.

‘Aan het toeslagensysteem kun je goed zien hoe het mis kan gaan’, zegt Tiemeijer in de NRC. ‘Het stelsel is gebouwd op het idee dat mensen zich ervan bewust zijn dat ze na een paar jaar misschien iets moeten terugbetalen, en dus voor de zekerheid een potje geld opzij zetten. Maar niet iedereen heeft die zelfcontrole of kan zich dat permitteren. Het hele systeem zit psychologisch niet zo handig in elkaar.’

De bijzonder hoogleraar noemt ook het UWV als instantie die van een verkeerd mensbeeld uitgaat. Als mensen verkeerde informatie doorgeven, dan moet wel uit kwade wil zijn, zo redeneert het UWV. In werkelijkheid begrijpen mensen het soms even niet precies, of maken onder druk een fout.

Tiemeijer: ‘Aan de beleidstafels waar de grote besluiten worden genomen, zoals bij het regeerakkoord, zitten vaak juristen en economen. Ik zou willen dat er ook iemand zit die het gedragswetenschappelijke perspectief behartigt. Die zegt: allemaal leuk bedacht, maar past dit bij hoe mensen in elkaar steken? Psychologen hebben nauwelijks toegang tot de wereld van politiek en beleid. Dat zag je ook bij corona. De virologen zaten wel in het Catshuis, en de gedragswetenschappers niet. Terwijl dit probleem bij uitstek een gedragswetenschappelijke kant heeft.’

Will Tiemeijer (1964) studeerde Nederlandse taal- en letterkunde. Hij werkte jarenlang voor het ministerie van Onderwijs. In 2006 promoveerde hij op het proefschrift Het geheim van de burger: over staat en opinieonderzoek. In 2007 werd Tiemeijer onderzoeker bij de WRR (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid). In 2019 werd hij daarnaast hoogleraar gedragswetenschappen en beleid aan de Erasmus Universiteit. (Bron: NRC 21-10-2021)

‘Meineed topambtenaren toeslagaffaire’

0

Twee topambtenaren van de Belastingdienst en het ministerie van Financiën hebben mogelijk meineed gepleegd in de toeslagenaffaire, zo onthullen dagblad Trouw en RTL Nieuws. Ze wisten van een memo maar verhulden dit in hun verhoren onder ede voor de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag.

De Belastingdienst had al in 2017 gedupeerde ouders moeten compenseren, meende de hoogste jurist van de afdeling Toeslagen Sandra Palmen-Schlangen. Zij had al vastgesteld dat het stopzetten van toeslagen onrechtmatig was. Maar de memo wordt genegeerd en compensatie voor gedupeerde ouders blijft uit. Pas in het najaar van 2020 komt het weer boven water na vragen van Kamerlid Pieter Omtzigt.

De twee topambtenaren – hoogste salarisschalen – die de memo verdoezelden en dit voor de ondervragingscommissie verzwegen zijn de voormalige Belastingdienst-directeur Jaap Uijlenbroek en de toenmalige hoogste ambtenaar van Financiën Manon Leijten. Volgens Trouw is ook gebleken dat het ministerie niet alle informatie heeft verstrekt die door de parlementaire ondervragingscommissie is gevorderd. Financiën ontkent dat.

SP-Kamerlid Renske Leijten (lid van de parlementaire ondervragingscommissie) in Trouw: ‘Dit roept de vraag op of er sprake is van meineed bij de commissie.’ Leijten wil nog voor het zomerreces een debat over de conclusies van de ondervragingscommissie. Het daarvoor geplande debat werd in januari gedomineerd door het aftreden van het kabinet. Pieter Omtzigt is ondertussen het middelpunt van partijconsternatie sinds hij zijn vertrek bij het CDA publiek heeft gemaakt. Hij blijft Kamerlid.

Bron: dagblad Trouw

‘Pak GGZ-patiënten hun uitkering niet af’

0

Gemeente moeten uitkeringen niet langer stopzetten bij gedwongen opname van psychiatrische patiënten. Dat vinden GGZ-organisaties. Door deze onbarmhartige praktijk zitten toch al kwetsbare mensen na hun behandeling ook nog eens met schulden, als gevolg van de Participatiewet. Daarin staat dat bij gevangenneming of gedwongen opname mensen geen recht meer hebben op bijstand. Gemeenten hoeven deze regel echter niet per se toe te passen bij psychiatrische patiënten, hij is eigenlijk bedoeld voor gedetineerden. Toch wordt hij wel gebruikt, zelfs in Amsterdam dat bekend staat om zijn humane minimabeleid. Psychiatrische patiënten hebben wel recht op bijzondere bijstand. Maar die moet dan tijdens de opname worden aangevraagd en dat lukt doorgaans niet. De regel dat iemand bij opname zijn bijstand kwijtraakt, geldt niet voor mensen die vrijwillig in een psychiatrische kliniek worden opgenomen of enige tijd in het ziekenhuis verblijven.

De NOS meldt dat VWS-staatssecretaris Paul Blokhuis (ChristenUnie) serieus gaat kijken naar dit onderdeel van de Participatiewet. De Nederlandse GGZ, NVvP (Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie) en patiëntenorganisatie MIND willen dat gemeenten al per direct stoppen met deze praktijk. Ook roepen zij het kabinet op om de wet aan te passen. De Participatiewet valt onder D66-minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken. (bron: NOS Journaal)

Nu ook WIA-affaire

0

Honderden UWV-klanten zijn gedupeerd door een foute beoordeling van hun arbeidsbeperking. Daardoor raakten ze in financiële en sociale nood. Er is inmiddels een ‘meldpunt herstelactie’ opgezet, waar zich tot nu toe 175 gedupeerden hebben gemeld. Daar komen naar verwachting meer bij. De groep waar zij tussen zitten is, telt ongeveer 2.100 WIA-mensen.

In 2018 besloot UWV Groningen tot een herbeoordeling van deze groep door het Ondersteuningsteam Noord (OTN). Zo’n 2.100 mensen, die al eerder op medische gronden volledig arbeidsongeschikt waren verklaard, werden dat opnieuw. Zij kregen een IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten). In 2019 werd echter geoordeeld dat het OTN een ‘verkeerde werkwijze’ had toegepast. UWV besloot tot een nieuwe herbeoordeling. Die leidde bij 30%, dus ruim 600 personen, tot verlaging of zelfs verlies van de uitkering. Zij hadden wellicht nog wel recht op een WGA-uitkering (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten) en de begeleiding die daarbij hoort. Maar hun dossiers raakten zoek en de getroffenen bleven verstoken van begeleiding.

De UWV-Centrale Cliëntenraad en de Landelijke Cliëntenraad, de belangenbehartiger van alle uitkeringsgerechtigden, trokken al een paar jaar geleden aan de bel. Tevergeefs. UWV betreurt dit en zegt nu wel zijn verantwoordelijkheid te nemen. Bestuurder Guus van Weelden in een verklaring op de UWV-website: ‘Wij zijn het aan deze mensen verschuldigd dit goed te maken.’ Van Weelden belooft: ‘We zetten daarom alles op alles om voor deze mensen een adequate oplossing te vinden en bieden daarbij maatwerk.’ UWV neemt vanaf woensdag 12 mei contact op met de mensen met de meest urgente problemen over de voorgenomen besluiten tot herstel en compensatie.

De zaak past in een lange reeks affaires, met de toeslagaffaire als voorlopig dieptepunt. Steeds draait het om een harteloze bureaucratie en de aanname dat uitkeringstrekkers niet te vertrouwen zijn. Van Deelden: ‘Als we in de spiegel kijken, dan zien we dat we het anders hadden kunnen en moeten doen. We hebben ons vooral gericht op de rechtmatigheid van besluiten en te weinig gekeken naar de menselijke maat en of de besluiten ook moreel juist waren. Daardoor zijn deze mensen onnodig in de problemen geraakt.’

Gedupeerde cliënten die zich nog niet gemeld hebben bij het Meldpunt Herstelactie, worden nog een keer actief benaderd. Het Meldpunt blijft open tot oktober. Maar het gaat hier niet om een publiek meldpunt waar iedereen welkom is die ook maar denkt gedupeerd te zijn.

Een woordvoerder van het UWV laat weten dat er direct contact is met de specifieke groep van circa 2.100 mensen: “Zij zijn in december allemaal benaderd om hen te wijzen op de mogelijkheid van dit Meldpunt. Ze konden zich per mail melden en werden dan telefonisch benaderd om hun situatie in kaart te brengen. Dat heeft tot nu toe geleid tot 175 meldingen. Alle mensen uit deze groep, die zich niet gemeld hebben, zullen nog een keer actief door UWV benaderd worden om ze nogmaals op de mogelijkheid te wijzen. Omdat het dus een specifieke, bij UWV bekende groep mensen betreft die we rechtstreeks benaderen, communiceren we de contactgegevens van het Meldpunt ook alleen rechtstreeks met hen.”

WIA betekent: wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen. De wet is bedoeld voor mensen die door ziekte niet of minder kunnen werken, of door ziekte niet hun oude loon verdienen. De WIA heeft twee uitkeringen: de WGA en de IVA. WGA staat voor Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten. Deze uitkering is voor mensen die 2 jaar of langer ziek zijn, maar wel weer (meer) kunnen gaan werken, zij het dat ze daarmee nooit meer dan 65% van hun oude loon verdienen.
De IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) is bedoeld voor mensen die hooguit 20% van hun oude loon kunnen verdienen.

In 010 snel compensatie toeslagenaffaire

0

De gemeente Rotterdam begint vanaf 10 mei met het aflossen van alle schulden van Rotterdamse ouders die door de toeslagenaffaire in de ellende zijn beland. Het gaat in eerste instantie om 50 gedupeerden die nu in een gemeentelijk schuldentraject zitten, maar dat worden er waarschijnlijk zo’n 400, verwacht de gemeente. Rotterdam is het wachten op demissionair VVD-staatssecretaris Alexandra van Huffelen beu. Die beloofde in april zo snel mogelijk de schulden van alle slachtoffers van de toeslagenaffaire te zullen overnemen. Maar ‘zo snel als mogelijk’ is Rotterdam niet snel genoeg, aldus wethouder Michiel Grauss (ChristenUnie/SGP) van armoedebestrijding en schuldaanpak. In de Volkskrant: ‘Deze mensen leven vaak al jaren van het bestaansminimum. Elke dag langer wachten is onacceptabel.’ De eerste vijftig gedupeerde ouders zitten in de Minnelijke Schuldsanering Natuurlijke Personen (MSNP). Door het Rotterdamse ingrijpen zijn zij nu snel schuldenvrij en hebben weer de beschikking over hun volledige inkomen. Grauss in de Volkskrant: ‘Zo kunnen ze een nieuwe start maken met de 30 duizend euro die ze als compensatie van de Belastingdienst hebben ontvangen.’

Pak fraude én armoede aan met basisinkomen

0

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vindt de Participatiewet te mager en te hardvochtig. De uitkeringen zijn te laag, en om voor aanvullende voorzieningen in aanmerking te komen moeten mensen zich in te veel bureaucratische bochten wringen. Het ergst is nog wel de Fraudewet (2012 PVV/VVD/CDA), die van bijstanders bijna automatisch oplichters maakt.

Geert Wilders was enthousiast omdat die wet en passent ook regelt dat een islamitische bijstandsmoeder zich bij het solliciteren niet achter haar boerka kan verschuilen. De wet regelde dat je als werkloze alles moet doen om aan betaald werk te komen. Lukt dat niet dan lever je maar een tegenprestatie. Ook daarin toonde Wilders’ PVV zich snoeihard rechts. Maar de trieste realiteit is dat hooguit zo’n 8% van de bijstandsgerechtigden überhaupt tot werk in staat is (volgens het SCP), met of zonder ‘kopvodden’. Participatie- en Fraudewet veranderen daar geen sier aan, en de almaar penibeler wordende financiële positie van mensen in de bijstand (en IOAW, Wajong, WIA etc.) evenmin.

Dat ziet de VNG goed. Logisch, want alle armoede-ellende wordt op de stoep van het stadskantoor gedumpt. Gemeenten mogen de Haagse hersenspinsel maar zien uit te voeren, met beperkte middelen. Want bezuinigen kunnen ze, die rechtse rakkers van de PVV, VVD, CDA en D66. Zeker als het om ‘nutteloze’ zaken gaat als onderwijs, cultuur, zorg, welzijn en armoedebestrijding. Voor dat laatste stuurt de huidige parlementaire meerderheid mensen liever door naar de charitas. Dat werkte voor de oorlog immers ook prima. Voedselbanken zijn weer helemaal in, naast kledingbanken, speelgoedbanken enzovoort.

Moet er dan maar helemaal niet meer worden gehandhaafd? Feit is toch dat de bijstand eind vorige eeuw gierend uit de hand liep? Elk afgestudeerde die niet meteen werk vond, liep ‘bij de soos’. Felpon kan daar over meepraten. Hij zat in 1985 zegge en schrijven drie maanden in de bijstand, tussen zijn doctoraal en eerste vaste baan als kersverse doctorandus in. Met de staart tussen zijn benen liet hij zich in zo’n praathokje van de Amsterdamse sociale dienst de kleren van zijn hemd vragen. Het eerlijk opbiechten van een oproepbaan als docent Nederlands voor buitenlanders, met wisselende inkomsten leverde als advies op: “Dat kun je beter niet opgeven, want met wisselende inkomsten kan ons systeem niks mee.”

De bijstand is bedoeld als laatste vangnet. Het klinkt redelijk om daar voorwaarden te verbinden, zoals geen andere inkomsten en geen vermogen op je spaarrekening. Maar de controledrift is volkomen uit de hand gelopen in de Participatiewet die, zoals de naam al aangeeft, helemaal niet is bedoeld als vangnet maar als ‘trampoline’ om zo snel mogelijk weer aan het werk te komen. In feite is met de Participatiewet de bijstand, als laatste vangnet opdat je in een rijk en beschaafd land niet hoeft te bedelen, afgeschaft. Ook de toegang tot Wajong, WIA en sociale werkvoorziening is een lastiger gemaakt.

De oplossing is simpel: voer een basisinkomen in en schaf alle ingewikkelde regelingen af. Zo’n basisinkomen moet genoeg zijn om in soberheid van rond te komen, met ruim voldoende uitdaging om bij te klussen. Wie een beetje ambitieus is en kán werken zal dat gegarandeerd doen. Al is het maar omdat je van een basisinkomen net zo min een eigen huis koopt als van een bijstandsuitkering en er ook geen Tesla van de baas aan vastzit.

VNG: ‘Participatiewet moet op de schop’

0

De Participatiewet en het hele minimabeleid moeten drastisch op de helling. De overheid dient zijn burgers met minder wantrouwen tegemoet te treden. Daarnaast moeten het minimumloon én de uitkeringen omhoog. Dat vindt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

‘De nood is hoog.’ Dit zegt nu eens niet alleen de SP of de PvdA van ná Rutte II (Kleinsma en Asscher), of de linkse GroenLinks-wethouder van Amsterdam Rutger Groot Wassink, maar VNG-woordvoerder Peter Heijkoop, wethouder in Dordrecht. Door alle ingewikkelde regelingen komen te veel mensen niet boven het bijstandsniveau uit en dat is te weinig om van te leven. Heijkoop: ‘Bestaanszekerheid moet in essentie door het Rijk worden gegarandeerd. Daarvoor moeten de uitkeringen gewoon omhoog.’

CDA-wethouder Heijkoop deed zijn uitspraken onder meer op Radio 1 en in de Volkskrant. Een opvallend pleidooi want de Participatiewet zag juist het licht onder het CDA-kabinet Balkenende IV. De wet werd ingevoerd onder Rutte II (VVD/PvdA) en fanatiek nageleefd onder Rutte III, met wederom het CDA als belangrijke aanjager van ‘hoe strenger hoe beter’. De wet is gebaseerd op het rechtse idee dat mensen zonder werk een schop onder hun kont nodig hebben en dat uitkeringstrekkers in beginsel niet zijn te vertrouwen.

Belangrijke kenmerken van de Participatiewet zijn de tegenprestatie, verhuisplicht – als dat een betaalde baan oplevert – en de omgekeerde bewijslast. Als de gemeente denkt dat een bijstander niet alles correct heeft opgegeven, volgt er straf. Ook als mensen per ongeluk iets verkeerd hebben ingevuld, of een keer een tas boodschappen van een familielid cadeau hebben gekregen. De ene gemeente is hierin fanatieker dan de andere. Wethouder Groot Wassink heeft bij herhaling gezegd dat Amsterdam aan de tegenprestatie niet meewerkt, bijstanders via een truc meer wil laten bijverdienen en sowieso niet al te streng is in zijn fraudeaanpak.

Een tweede Toeslagenaffaire

CDA’er Heijkoop erkent in de Volkskrant: ‘Het hele stelsel is nu opgebouwd vanuit wantrouwen. Er zijn overal regels voor, mensen moeten ingewikkelde formulieren invullen, alles is gericht op controle. Terwijl we in de bijstand juist veel mensen hebben zitten die laaggeletterd zijn of psychische problemen hebben. Die hebben juist hulp en begeleiding nodig.’

Over de Fraudewet zegt de VNG-woordvoerder: ‘Als gemeente ben je verplicht geld terug te vorderen en boetes op te leggen als geld ten onrechte is uitgekeerd, ook als dat niet met opzet is gebeurd. (…) Mensen raken verstrikt in een doolhof en een a-sociaal incassobeleid. (…) Onderschat niet de kosten van schulden. Mensen raken ervan in de stress, ze worden ziek. Alleen de incasso-industrie vaart er wel bij. De Participatiewet vertoont trekjes van de Toeslagenaffaire.’

Dat juist de VNG alarm slaat, is op zich niet vreemd. Gemeenten moeten de Participatiewet uitvoeren maar krijgen daar te weinig geld voor van het Rijk. ‘Veel gemeenten zitten nu in een overlevingsmodus; alles draait om de kosten’, stelt Heijkoop. De VNG vindt dat gemeenten zeker nu, met de coronacrisis, in staat zouden moeten zijn om extra begeleiding te bieden en bijvoorbeeld gratis kinderopvang. Dat laatste is sowieso handiger dan ‘dat je miljarden rondpompt in een systeem van toeslagen’. Dat heeft de toeslagenaffaire inmiddels wel geleerd.

De Participatiewet bundelt de bijstand en aanverwante uitkeringen als de IOAW (voor oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen), plus een deel van de Wajong’ers en de WSW (sociale werkvoorziening). Wie het op de arbeidsmarkt zonder ondersteuning niet redt, valt onder de Participatiewet. Doel van de wet is ervoor te zorgen dat meer mensen werk vinden, ook met een arbeidsbeperking.

KGB ook achter Amalia aan?

0

Felpon is niet jaloers. Hij gunt ook prinses Amalia best een fijn leven in goede welstand. En dat zit wel snor, zag Felpon op K-dag in het journaal. Ze zag er blozend uit, een gezonde Hollandse deerne van zeventien lentes. En dan moet ze het nu nog maar zien te rooien met een zakcentje van paps en mams. Wacht maar als ze straks achttien is. Dan wacht het kroonprinsesje een ‘uitkering’ van zo’n anderhalf miljoen.

Uitkering? Jawel, zo heet het belastingvrij douceurtje waar koningsgezind, wél belasting betalend Nederland – plus tegen zijn zin de republikeinse rest – ‘onze’ aanstaande vorstin op trakteert. In het moderne Nederland is iedereen voor de wet gelijk, de een iets gelijker dan de ander. Iedereen een basisinkomen van anderhalf miljoen geven wordt inderdaad wat al te dol, maar hoe staat het met Amalia’s wettelijke plichten als ze straks haar uitkerinkje van anderhalf miljoen mag opstrijken?

Sinds Mark Rutte’s aantreden als premier, zo’n tien jaar geleden, zijn uitkeringsgerechtigden per definitie verdacht. Ze zijn fraudeur, totdat zij hun onschuld kunnen aantonen. Dat doen ze via werkbriefjes, het verplicht meedoen aan bezigheidstherapie, regelmatige keuringen en andere serieuze gesprekken. Als je onder de Participatiewet valt, kun je ook nog eens rekenen op controle door Het Inlichtingenbureau. Dat is een soort KGB die in opdracht van gemeenten op slinkse manieren checkt of een bijstandstrekker wel recht heeft op bijstand. Dat kan ver gaan, van het nalopen van je sociale media tot het checken van je energierekening en je wekelijkse boodschappen bij de Lidl. Betaal je die boodschapjes wel zelf? Slaap je wel in je eigen bed, of kruip je stiekem bij je vriendje tussen de lakens? Het Inlichtingenbureau komt erachter.

Dat de overheid controleert op de rechtmatigheid van een uitkering is niet raar. Maar het uitgangspunt dat een uitkeringstrekker, of iemand die een toeslag ontvangt, per definitie een oplichter is, tart elk principe van de rechtstaat. De toeslagenaffaire toont bovendien op een pijnlijke manier aan hoe groot het leed is dat deze fascistoïde, bureaucratische, kafkaëske aanpak aanricht onder – per definitie – de meest kwetsbaren.

Niet zo vreemd dat de slachtoffers van deze affaire veelal elk vertrouwen in de overheid zijn kwijtgeraakt. Het gaat om naar schatting 26.000 ouders van ongeveer 80.000 kinderen. Ze vraagt je af op welke partij ze straks nog durven stemmen, als ze al stemmen.

Amalia krijgt dus ook een uitkering. Maakt haar dat dan ook tot fraudeur, oplichter, crimineel… totdat het tegendeel is bewezen? Zou niet helemaal onlogisch zijn, per slot van rekening is ze erfelijk belast. Overgrootvader Bernhard sr. nam het al niet zo nauw met de regeltjes: de grootpapa van Willem-Alexander keek niet op een steekpenninkje meer of minder, of anders wel een olifantje of maîtresse-tje meer of minder. Over Amalia’s grootvader van moeders kant zeggen we maar even niks. Ander kaliber, hield het niet bij een beetje zwart werken mét uitkering.

Als ik baas was van Het Inlichtingenbureau zou ik wel weten welk bijstandsgezin ik straks eens flink onder het vergrootglas zou leggen.

Vaccinatielaag laag onder armer deel bevolking

0

Huisartsen uit minder welvarende wijken luiden in de Volkskrant de noodklok. Vooral onder migranten en laaggeletterden is de opkomst voor de coronavaccinaties ‘zorgwekkend laag’. Ze pleiten voor betere voorlichting, gericht op deze groepen. De krant baseert zich op onder andere huisarts Shakib Sana uit de Rotterdamse achterstandswijk Delfshaven. Nog geen 40% van de 60/64-jarigen die Sana opriep, kwam opdagen voor de AstraZeneca-prik. Collega’s in vergelijkbare wijken noemen nog lagere opkomstpercentages.

De huisartsen slaan alarm, hierin gesteund door bijzonder hoogleraar Gezondheidsverschillen Maria van den Muijsenbergh, landelijke huisartsenvereniging LHV, de federatie van medisch specialisten en andere zorgpartijen.

Oorzaak

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) was al duidelijk dat personen uit de laagste inkomensgroepen tot twee keer zo veel kans hebben aan Covid-19 te overlijden dan mensen uit de hoogste inkomenscategorie. Bijvoorbeeld omdat zij gemiddeld minder bewegen, meer roken, vaker last hebben van obesitas en over de hele linie veelal ongezonder zijn. Sana: ‘Behalve een gezondheidskloof ontstaat er door een informatiekloof nu ook een vaccinatiekloof tussen arme en rijke wijken.’

Laaggeletterden, mensen met een migratieachtergrond en een laag inkomen hebben veelal minder vertrouwen in de overheid en zijn slechter geïnformeerd. Zo zijn er in Nederland nog maar weinig gratis nieuwsmedia (huis-aan-huisbladen), die enigszins serieus nieuws brengen. Nogal wat mensen – 1,3 miljoen – zijn nauwelijks in staat om nieuws tot zich te nemen omdat ze de taal niet beheersen of niet kunnen lezen. Van den Muijsenbergh in de Volkskrant. ‘De uitnodigingsbrief van het RIVM begrijpen zij nauwelijks. Zij vertrouwen op verhalen op sociale media en van kennissen.’

Dat maakt ze ook gevoeliger voor opzettelijke desinformatie van populisten als Thierry Baudet, Sybren van Haga, Willem van Engel en dubieuze evangelisten.

In Utrecht hadden artsen het plan opgevat om filmpjes met invloedrijke figuren, zoals een jonge Utrechtse imam uit Kanaleneiland, te maken. Zij zouden zich voor de camera laten vaccineren. Maar daar stak CDA-minister Hugo de Jonge een stokje voor. Die bepaalde dat artsen niet langer personen onder de 60 jaar met AstraZeneca mochten vaccineren. De filmpjes hadden weinig zin meer.

Van den Muijsenbergh in de Volkskrant: ‘Om te weten hoe je mensen echt bereikt, moet je samenwerken met de mensen uit de wijken. Informatie moet bijvoorbeeld hangen in supermarkten. Veel mensen gaan echt niet op een website van het RIVM kijken.’

(bron: de Volkskrant van zaterdag 24 april 2021)