Kostendelersnorm eindelijk op de schop

0
158
Dakloze jongere in Hilversum | ©JPL
Dakloze jongere in Hilversum | ©JPL

Het kabinet wil de kostendelersnorm versoepelen. Bijstandsouders met volwassen kinderen worden dan niet langer op hun uitkering gekort als hun kinderen thuis blijven wonen. Daar zit dan een maximum leeftijd aan van 27 jaar. Nu is dat nog 21 jaar. Minister Carola Schouten (ChristenUnie) van Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen heeft de voorgenomen wetswijziging gepubliceerd, meldt de Volkskrant (26 maart 2022). De wijziging heeft ook gevolgen voor belastingtoeslagen en voor uitkeringen als de AIO.

Als de Tweede Kamer akkoord gaat, zal de wetswijziging per 1 januari 2023 ingaan. Vanaf dat moment hoeven gemeenten bijstandsgerechtigde ouders niet langer te korten als hun volwassen kind niet op tijd een zelfstandige woonruimte vindt. Dat laatste wordt almaar lastiger, met de nog steeds oplopende woningnood onder mensen met een laag en modaal inkomen.

De kostendelersnorm geldt sinds 2015. Ze is door Jetta Klijnsma in het bezuinigingskabinet Rutte-II ingevoerd. Deze en andere ingrepen in de sociale zekerheid kwamen de PvdA-staatssecretaris op zware kritiek te staan. Dezelfde Klijnsma versoepelde de kostendelersnorm nog wel enigszins voor mensen in een kwetsbare situatie, dit op aandringen van toenmalig SP-wethouder Arjan Vliegenthart van Amsterdam. De norm geldt niet alleen voor bijstand maar ook voor andere uitkeringen zoals de AIO (Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen).

Desastreuze gevolgen

Klijnsma’s regel kreeg desastreuze gevolgen. Jongeren die maatschappelijk al niet sterk staan werden op straat gezet omdat de ouders anders zouden zijn gekort. Met de oplopende woningnood leidde tot onvermijdelijk tot fors meer dakloosheid. Uitkeringsgerechtigde familieleden of vrienden konden vanwege de kostendelersnorm meestal ook niet te hulp schieten. Zo steeg het aantal daklozen van 27.000 in 2014 vóór de kostendelersnorm naar bijna 40.000 in 2018, zo meldt de Volkskrant. Bijna 10.000 daarvan is in de leeftijd tussen 18 en 27 jaar, becijferde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Eerder ingrijpen door oud-staatssecretaris Paul Blokhuis (ChristenUnie) van VWS liet dat aantal al snel dalen naar 32.000 daklozen in 2021.

De kostendelersnorm is volgens een groot deel van de Tweede Kamer te hardvochtig. Schouten heeft in het regeerakkoord (met VVD, D66 en CDA) toestemming gekregen om de wet bij te stellen. Linkse partijen, inclusief Klijnsma’s PvdA, pleiten al jaren voor het aanpakken van de kostendelersnorm.

De kostendelersnorm geldt ook voor de AIO, waarmee een verlaagde AOW-uitkering – voor wie lang in het buitenland heeft gewoond – tot het bestaansminimum wordt verhoogd. Andere uitkeringen waarvoor de kostendelersnorm geldt: BBZ (Bijstand Zelfstandigen), IOAW, IOAZ. Voor meer uitkeringen geldt dat samenwonen consequenties heeft. Denk aan de AOW en de ANW (Nabestaanden). En ook de Toeslagenwet (huurtoeslag etc.) kijkt naar de woonsituatie van de ontvanger.

Samenwonen heeft geen gevolgen voor de WW-, WAO-, WIA-, Wajong- of IOW-uitkering: eenvoudig gezegd de UWV-uitkeringen.

Bron: de Volkskrant

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in