Handig(e) links

Hier vindt u handige webadressen met informatie over de WW, Wajong, bijstand en andere sociale regelingen. Verderop staan ook handige adressen voor hulp bij gedoe met de instanties.

Deze pagina wordt in de loop van 2021 aangevuld en daarna regelmatig geüpdate. Waarschuwing: OpStand.nu kan niet instaan voor de juistheid of volledigheid van alle informatie op deze pagina.

Wetten en regelingen

Participatiewet is de naam van de wet waar de bijstand, de sociale werkvoorziening (WSW) en voor een groot deel de Wajong (arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten) onder valt. De uitvoering ligt bij gemeenten, tenzij uitkeringsgerechtigden (bijvoorbeeld oude Wajong) nog onder het UWV vallen. Iedereen die kan werken maar het op de arbeidsmarkt zonder ondersteuning niet redt, valt onder de Participatiewet. De wet moet ervoor zorgen dat meer mensen werk vinden, ook mensen met een arbeidsbeperking. Aanmelden voor een bijstandsuitkering loopt dus via de gemeente.

Bijstand is een uitkering voor wie niet genoeg heeft om van te leven. Het is het laatste vangnet in de sociale zekerheid voor 18 jaar en ouder, zonder aanspraak op een andere uitkering. Je vraagt bijstand aan bij de gemeente waar je staat ingeschreven. Er is een strenge inkomens- en vermogenstoets en de gemeente kan verplichtingen opleggen zoals het meedoen aan activiteiten om werk te vinden. Kijk hier voor de voorwaarden en download hier de bedragen (ook van Wajong en andere uitkeringen onder de Participatiewet).

WW is een tijdelijke uitkering voor wie zijn of haar baan (loonverband) is kwijtgeraakt. De hoogte van de uitkering wordt bepaald aan de hand van het laatst verdiende loon. De eerste 2 maanden bedraagt de uitkering 75% van dat WW-maandloon; daarna 70%. Anders dan in de bijstand wordt er niet naar vermogen gekeken en ook niet naar een partner. WW duurt maximaal 2 jaar. Tijdens de uitkering gelden strenge regels, met vooral de plicht om zo snel mogelijk weer aan het werk te gaan. Het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) regelt de WW. Aanvragen kan ook via werk.nl.

De Participatiewet kent nog enkele regelingen voor werklozen die geen recht (meer) hebben op WW of een uitkering vanwege ziekte of handicap. De IOAW (Wet Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte werkloze Werknemers) is voor oudere langdurig werklozen, geboren vóór 1 januari 1965 en die 50 jaar of ouder waren toen zij werkloos werden. De IOAW is onder bepaalde voorwaarden ook bedoeld voor gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen. Het aanvragen van de IOAW-uitkering gaat via het UWV, die de aanvraag naar de gemeente doorstuurt, die beslist of aan de voorwaarden wordt voldaan.

De IOAZ (Wet Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen Zelfstandigen) is voor ex-zelfstandigen. Beide uitkeringen vullen het gezamenlijke inkomen aan tot bijstandsniveau. Het inkomen van de partner telt hierin mee. Net als de bijstand zijn het ‘vangnet-regelingen’.

Hulp bij ontslag en uitkeringsgedoe

Het Juridische Loket geeft gratis juridisch advies. Via de website helpt het loket met informatie, tips en voorbeeldbrieven. Juristen van het loket kunnen ook persoonlijk advies geven, over van alles en nog wat… en dus ook over werk, inkomen, uitkeringen enzovoort. Het Juridisch Loket heeft in veel steden een vestiging waar u langs kunt. Zie de website voor adressen of bel 0900-8020.

Vakbonden helpen hun leden bij onder meer ontslag. De FNV heeft kantoren in verschillende steden en is bereikbaar op 088-3680368. De christelijke CNV is bereikbaar op 030-7511001. Een kleinere bond is De Unie, en ook daar kunnen leden terecht voor advies en hulp. En dan zijn er nog bonden voor specifieke beroepsgroepen, zoals de NVJ voor journalisten en de Algemene Onderwijsbond (AOB) voor leraren. Bonden bieden hun leden doorgaans ook juridische hulp, gratis of tegen gereduceerd tarief.

Een bijzondere bond is de Amsterdamse Bijstandsbond, die er – zoals de naam aangeeft – speciaal is voor bijstandsgerechtigden. De Bijstandsbond is een ongesubsidieerde, onafhankelijke zelforganisatie van ervaringsdeskundigen. De Bijstandsbond is er voor iedereen, ook voor niet-Amsterdammers. Telefonisch bereikbaar op 020-6898806 of 6181815.

Ze staan onder druk, de sociale advocaten die op basis van ‘toevoeging’ werkt, maar in de meeste plaatsen vindt u ze nog. Toevoeging betekent dat u ook juridische hulp kunt krijgen als u die eigenlijk niet kunt betalen? Als u aan de voorwaarden voldoet, betaalt de overheid mee. Dit heet gesubsidieerde rechtsbijstand.

De Nationale Ombudsman is er voor iedereen die een probleem heeft met de overheid of een overheidsinstantie. Zoals het UWV, de Belastingdienst of een gemeente. Sommige overheden hebben een eigen ombudsman. Zo kunnen inwoners van Amsterdam en omgeving (ook Almere, Zaanstad en Amstelveen) terecht bij de Ombudsman Metropool Amsterdam. Inwoners van de stadsregio Rotterdam kunnen naar hun Gemeentelijke Ombudsman.

Uitkeringsinstanties

UWV oftewel Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen voert verzekeringen uit zoals de WW, WIA, WAO, WAZ, Wazo en Ziektewet. Het UWV is een zelfstandig bestuursorgaan, dat werkt in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Wie werkloos wordt vanuit loondienst moet zich bij het UWV melden voor een WW-uitkering.

SVB is de afkorting voor Sociale Verzekeringsbank. De SVB verzorgt de AOW, de kinderbijslag, het persoonsgebonden budget (PGB) en de ANW (Algemene Nabestaandenwet). Wie de pensioengerechtigde leeftijd bereikt, ontvangt in principe bericht van de SVB. Kersverse ouders krijgen een brief over hun recht op kinderbijslag. PGB en ANW moet u zelf aanvragen; niet iedereen heeft daar automatisch recht op.

Stichting Inlichtingenbureau is in 2001 opgericht als informatieknooppunt voor gemeenten. Het Inlichtingenbureau helpt bij het controleren van uitkeringsgerechtigden. Dit gebeurt onder meer door bestanden van sociale diensten te vergelijken met die van andere instanties, zoals UWV, SVB, de Belastingdienst of de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Rechercheurs van het Inlichtingenbureau komen ook bij bijstanders thuis om in de keukenkastjes en kledingkasten te gluren.

Schuldhulp en met geld leren omgaan

Schuldhulp.nl geeft informatie voor wie in de schuldhulp actief is. Maar ook als je zelf in de schulden zit, biedt deze site veel interessante informatie.

Nibud is een onafhankelijk instituut dat voorlichting geeft over de huishoudportemonnee. Denk aan onderwerpen als sparen, rondkomen, lenen. Erop gericht om meer grip op uw geld te krijgen. De website biedt ook handige gratis rekentools.

SchuldenlabNL is een stichting waarin gemeenten, uitvoeringsorganisaties, banken, verzekeraars, energieleveranciers, woningcorporaties enz. samenwerken om ‘Nederland schuldenvrij te maken’. Verwacht hier geen wonderen, maar doe er inspiratie op.

Martijn Schut is zelfstandig adviseur in het sociaal domein. Op zijn blog schrijft hij over armoedebeleid en schuldhulpverlening. Je vindt er praktische tips, trucs, voorbeelden, oplossingen en af en toe wat bezinning en verdieping.

SEZO is een van de organisaties die in Amsterdam schuldhulp regelt en helpt bij geldzorgen. SEZO stelt inwoners van Nieuw-West in staat in kwetsbare periodes hun leven op de rails te houden of weer te krijgen. Wie in Purmerend woont, kan contact opnemen met het gemeentelijk loket Schulddienstverlening. Woon je in Zaanstad, kijk dan hier.

Arbeidsgehandicapt

FNV Wajonggroep is een speciale Wajonggroep binnen de vakbond. Heb jij een Wajong-uitkering of ben je jonggehandicapt en val je onder de Participatiewet? De Wajonggroep komt op voor jouw belangen.

Ieder(in) is het netwerk voor mensen met een handicap of een chronische ziekte. Je vindt er informatie en de weg naar praktische hulp.

Dynamo is een Amsterdamse welzijnsorganisatie, die bewoners en ook jongeren om actief mee te doen. Heb je schulden en woon je in Amsterdam? Kom je er zelf niet meer uit? Wacht niet te lang. Dynamo’s jongerenschuldhulpverlening kan je helpen. Hulp is gratis: 020-4620300.

Jong en hulp nodig

Young Originals is een samenwerkingsproject van Amsterdamse organisaties voor jongerenwerk en straathoekwerk. De coronamaatregelen beperken jongeren in hun vrijheid. Studie, school, thuissituatie, wonen, geld, vriendschappen en zelfs gezondheid staan vaak onder druk. Mogelijk gemaakt door de gemeente Amsterdam.

Young Amsterdam noemt zich expert op het gebied van ‘jongeren in de dynamische leefomgeving Amsterdam’. Als actief jongerenplatform biedt YA jongeren tussen de 15 en 27 jaar nieuwe mogelijkheden om hun talent te ontwikkelen. Dit doet YA door workshops en voorlichting te geven, evenementen te organiseren en jongeren in de spotlight te zetten.

Thrive Amsterdam is een sociale beweging die Amsterdammers aan elkaar verbindt om van elkaar leren, elkaar te inspireren en aan te moedigen. Onderdeel van Thrive Amsterdam is UpTalk, voor ‘als je even down bent’ als jongere. Cornona is voor veel jongeren een moeilijke tijd. Zit je ergens mee? Voel je je down of gestresst? Praten helpt. UpTalk er voor je!

Nog meer handige links

Bijstandsblues.nl van Marlies is in eerste instantie bedoeld om Marlies zelf op de hoogte te houden van alles rondom bijstand. Het is dus eigenlijk een verzameling van interessante nieuwtjes over de bijstand, en dus ook voor anderen dan Marlies de moeite van het bezoeken waard.

Sociaal Verhaal is opgezet door vrijwilligers, met als doel het verlenen van rechtshulp op sociaal-maatschappelijk gebied. Sociaal Verhaal probeert mensen die om wat voor reden dan ook in de problemen zijn geraakt bij te staan met gratis juridisch advies.

PACT voor Amsterdam is het Amsterdamse platform tegen armoede. Hey PACT brengt partijen samen die al actief zijn op dit gebied. Doelen: kennis delen, nieuwe wegen vinden, luisteren. Wat werkt wel en wat niet.