10.3 C
Amsterdam
donderdag, 21 oktober, 2021

Net binnen

Pak fraude én armoede aan met basisinkomen

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vindt de Participatiewet te mager en te hardvochtig. De uitkeringen zijn te laag, en om voor aanvullende voorzieningen in aanmerking te komen moeten mensen zich in te veel bureaucratische bochten wringen. Het ergst is nog wel de Fraudewet (2012 PVV/VVD/CDA), die van bijstanders bijna automatisch oplichters maakt.

Geert Wilders was enthousiast omdat die wet en passent ook regelt dat een islamitische bijstandsmoeder zich bij het solliciteren niet achter haar boerka kan verschuilen. De wet regelde dat je als werkloze alles moet doen om aan betaald werk te komen. Lukt dat niet dan lever je maar een tegenprestatie. Ook daarin toonde Wilders’ PVV zich snoeihard rechts. Maar de trieste realiteit is dat hooguit zo’n 8% van de bijstandsgerechtigden überhaupt tot werk in staat is (volgens het SCP), met of zonder ‘kopvodden’. Participatie- en Fraudewet veranderen daar geen sier aan, en de almaar penibeler wordende financiële positie van mensen in de bijstand (en IOAW, Wajong, WIA etc.) evenmin.

Dat ziet de VNG goed. Logisch, want alle armoede-ellende wordt op de stoep van het stadskantoor gedumpt. Gemeenten mogen de Haagse hersenspinsel maar zien uit te voeren, met beperkte middelen. Want bezuinigen kunnen ze, die rechtse rakkers van de PVV, VVD, CDA en D66. Zeker als het om ‘nutteloze’ zaken gaat als onderwijs, cultuur, zorg, welzijn en armoedebestrijding. Voor dat laatste stuurt de huidige parlementaire meerderheid mensen liever door naar de charitas. Dat werkte voor de oorlog immers ook prima. Voedselbanken zijn weer helemaal in, naast kledingbanken, speelgoedbanken enzovoort.

Moet er dan maar helemaal niet meer worden gehandhaafd? Feit is toch dat de bijstand eind vorige eeuw gierend uit de hand liep? Elk afgestudeerde die niet meteen werk vond, liep ‘bij de soos’. Felpon kan daar over meepraten. Hij zat in 1985 zegge en schrijven drie maanden in de bijstand, tussen zijn doctoraal en eerste vaste baan als kersverse doctorandus in. Met de staart tussen zijn benen liet hij zich in zo’n praathokje van de Amsterdamse sociale dienst de kleren van zijn hemd vragen. Het eerlijk opbiechten van een oproepbaan als docent Nederlands voor buitenlanders, met wisselende inkomsten leverde als advies op: “Dat kun je beter niet opgeven, want met wisselende inkomsten kan ons systeem niks mee.”

De bijstand is bedoeld als laatste vangnet. Het klinkt redelijk om daar voorwaarden te verbinden, zoals geen andere inkomsten en geen vermogen op je spaarrekening. Maar de controledrift is volkomen uit de hand gelopen in de Participatiewet die, zoals de naam al aangeeft, helemaal niet is bedoeld als vangnet maar als ‘trampoline’ om zo snel mogelijk weer aan het werk te komen. In feite is met de Participatiewet de bijstand, als laatste vangnet opdat je in een rijk en beschaafd land niet hoeft te bedelen, afgeschaft. Ook de toegang tot Wajong, WIA en sociale werkvoorziening is een lastiger gemaakt.

De oplossing is simpel: voer een basisinkomen in en schaf alle ingewikkelde regelingen af. Zo’n basisinkomen moet genoeg zijn om in soberheid van rond te komen, met ruim voldoende uitdaging om bij te klussen. Wie een beetje ambitieus is en kán werken zal dat gegarandeerd doen. Al is het maar omdat je van een basisinkomen net zo min een eigen huis koopt als van een bijstandsuitkering en er ook geen Tesla van de baas aan vastzit.

Latest Posts

spot_imgspot_imgspot_img