15.1 C
Amsterdam
zondag, 1 augustus, 2021

Net binnen

Spijt van Participatiewet

Felpon

De PvdA heeft van veel dingen spijt – in elk geval van zo ongeveer alles waar de sociaaldemocraten onder Rutte-II loyaal aan hebben meegewerkt. Spijt als haar op het hoofd van Lodewijk. En met reden: de inhumane aanpak van zogenaamde fraude met de kinderopvangtoeslag bedreigt Asscher’s lijsttrekkerschap. En wat te denken van de Participatiewet? Formeel is dat monstrum gelukkig niet Lodewijk Asscher’s directe verantwoordelijkheid, want ingevoerd onder regie van zijn toenmalige staatssecretaris Jetta Klijnsma. Maar ja, die zit veilig als des konings commissaris in het lommerrijke Drenthe.

Omdat er toch een Barbertje moet hangen is Gijs van Dijk maar geofferd. Althans, daar heeft het alle schijn van. Gijs heeft spijt van die ellendige Participatiewet, zo onthulde het PvdA-Kamerlid in NRC Handelsblad. Oud-vakbondsbons Van Dijk mag blijkbaar kop van Jut zijn voor roerganger Lodewijk Asscher, die met de toeslagenaffaire al genoeg te stellen heeft. Opmerkelijk: de grote belofte van vier jaar geleden is maar liefst vier plaatsen gezakt op de kandidatenlijst voor de Kamerverkiezingen van 2021. En Klijnsma? Die houdt wijselijk haar mond, terwijl zij toch echt van meet af aan betrokken was bij het opstellen van de Participatiewet, al onder Balkenende-IV.

Een betere verkoper van de Participatiewet – die bijstand, Wajong en WSW (sociale werkvoorziening) in één klap verving – was nauwelijks denkbaar. Wie beter dan jonggehandicapte Jetta, onverdacht van al te neoliberale waanideeën, kon verdedigen dat lotgenoten met minder talent en vooral toffe mazzel tot nog meer armoede zouden worden veroordeeld. Wie zou aan kreupele Jetta’s goede PvdA-bedoelingen durven twijfelen? Niet alleen sociaaldemocraat maar ook nog eens ‘een van hen’.

Belangrijke mijlpaal in de Participatiewet is een heerlijk, aan gewone mensen (niet zijnde ambtenaar) vrijwel niet ut te leggen Wajong-stelsel. Belangrijkste wijziging: het bracht de meeste Wajongers – op wat oude gevallen na – bij de gemeentelijke sociale diensten onder in plaats van bij het UWV. Gewone losers (werklozen) en losers met een beperking (Wajongers) gezellig in één poel. Het resultaat: Het SCP concludeert dat bijstandsgerechtigden nauwelijks vaker aan het werk zijn gekomen en dat gehandicapten vaker thuis zitten.

De Wajong werd, zeg maar, een soort van bijstand, compleet met het onderdrukkende, mensonterende regime van die bijstand. Met alle goede bedoelingen uiteraard… dat dan weer wel. Daarom werden dus ook meteen maar de sociale werkplaatsen afgeschaft en sneuvelden de Melkertbanen – nota bene een PvdA-kroonjuweel. Jonggehandicapten, en trouwens ook ‘gewone’ bijstanders dienden zoveel mogelijk regulier werk te doen. Met wat overheidssteuntjes in de rug zoals de mogelijkheid om als tegenprestatie, dus met behoud van uitkering oftewel voor de kat z’n k… aan de bak te gaan. De wet heette niet voor niets ‘Participatiewet’: meedoen zul je! Of je wilt of niet. Hartstikke fout, erkent Gijs van Dijk achteraf.

Gijs van Dijk in NRC: ‘Als je in een uitkering zit of een handicap hebt, wil je geholpen worden – en dat doet de Participatiewet niet. Het mensbeeld erachter deugt niet: dat het je eigen verantwoordelijkheid is, als je geen werk hebt. En als je er niets aan doet, zet de overheid je onder druk.’ Dat doet ze met de eis van een tegenprestatie en tal van verplichtingen. Onderzoek had ten tijde van invoering van de Participatiewet allang uitgewezen dat die aanpak niet werkt. Daarbij moet overigens ook worden opgemerkt dat Jetta Klijnsma wel wat scherpe CDA/VVD-kantjes van de wet wist af te slijpen, met wat meer ruimte voor gemeenten om die verplichte tegenprestatie wat minder serieus te nemen.

Een ander hoogtepunt uit de Participatiewet is de decentralisatie. Simpel gezegd, gemeenten kregen meer vrijheid en dus vooral verantwoordelijkheid voor de uitvoer van zowel bijstand als Wajong. Het gevolg: je hebt mazzel als je in een enigszins sociale, rooie gemeente woont (bijvoorbeeld Amsterdam of Wageningen) en dikke vette pech in een rechtser oord. Dat kan zomaar een paar honderd euro per maand schelen.

Arme Jetta, arme Lodewijk en vooral arme PvdA, die door deze asociale wet heel wat stemmen verloor. Want zoals Gijs van Dijk in NRC onthulde: het was eigenlijk geen PvdA-wet maar je reinste CDA/VVD-gedrocht, vooral bedoeld als bezuiniging en gebaseerd op de oer-Hollandse combinatie van calvinistisch wantrouwen en liberaal geloof in het idee dat iedereen kan bereiken wat-ie wil, als-tie maar wil. Heeft de wet gedaan wat Jetta en Lodewijk coalitietrouw beloofden? Nee natuurlijk niet, en dus mag Gijs ook die rechtse keutel intrekken. Nog even en de PvdA is weer een linkse partij.

Latest Posts

spot_imgspot_imgspot_img