21.5 C
Amsterdam
dinsdag, 15 juni, 2021

Net binnen

Lockdown: waarom het toch weer mis ging

Niet alleen de tweede golf is een feit, ook de derde kan nauwelijks meer worden ontkend. Terwijl dit wordt genoteerd, zit Nederland in een bijna volledige lockdown. Alleen een avondklok en een totaal reisverbod ontbreken nog. Hoe kon het zover komen? Black friday? Het grenzeloze egoïsme van een verwend, kooplustig volkje? RIVM-kopstuk Jaap van Dissel liet er daags voor Kerstmis in de Volkskrant zijn licht over schijnen.

Van Dissel wijst om te beginnen op de herfstvakantie. Niet gehinderd door enige smetvrees gingen heel wat Nederlanders, tegen de adviezen in, toch weer gezellig naar allerlei zonnige oorden. Soms trakteerden ze de plaats van vakantiebestemming zelf op covid-19 en anders namen ze als souvenir wel wat gezellig virusspul mee naar huis. Jaap van Dissel in de Volkskrant: ‘Er kwamen personen terug van vakantie die in het buitenland positief waren geworden. We zagen duidelijk de introducties, en vervolgens doorgifte van het virus, vooral in thuissituaties, op het werk en in verpleeghuizen. Dat heeft uiteindelijk een tweede golf getriggerd.’

De directeur infectieziektebestrijding van het RIVM en hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Leiden (RUL) erkent wel dat ‘postvakantie-verspreiding’ beperkt had kunnen worden, maar wijst ook daarbij toch weer op het gedrag van mensen: ‘…naleving van de basisregels.’ In dat lak hebben aan de regels is Nederland overigens niet uniek, meent Van Dissel. Hij wijst met name naar het winkelgedrag.

Shoppen tot je er dood bij neervalt

Begin december was het uitverkoop (black friday in goed handelaren-Nederland) en deden veel mensen Sinterklaasinkopen. Het was file lopen in veel binnensteden en koopgoten als het Utrechtse Hoog Catharijne puilden uit. Party time voor het coronavirus!

Coronaverslaggever voor de Volkskrant Maarten Keulemans wijst subtiel op Van Dissel’s eigen rol in de pandemie. De hoogleraar is ook voorzitter van het Outbreak Management Team (OMT) en een van de belangrijkste adviseurs van het kabinet. Als ‘onverstoorbare dokter des vaderlands’. Die wijst er echter op dat zijn OMT is ingehuurd voor de medisch-epidemiologische adviezen. Het is verder aan de regering om ook andere afwegingen mee te nemen, zoals economische.

Het beheersen van het virus is een kwestie van de lange adem, stelt Van Dissel. ‘Wat misschien onvoldoende is gecommuniceerd, is dat groepsimmuniteit een langetermijnperspectief is.’ Hij wijst daarbij naar de Chinese stad Wuhan, waar het virus verdween na een maandenlange strenge lockdown. Dat kan in een dictatuur als China, niet in een open samenleving als Nederland dat binnen Europa ook nog eens een knooppunt is van handel en personenverkeer.

Mondkapjes hebben effect… maar niet per se positief

Er wordt wel gesuggereerd dat je kwetsbaren dan maar moet isoleren, zodat de rest zijn gewone gang kan gaan. Van Dissel wijst erop dat dat al bijna praktijk is. Veel ouderen zitten al in isolatie. ‘Desalniettemin hebben we te maken met de tweede golf en deze hoge aantallen, en de gevolgen voor de zorg.’

Jaap van Dissel kwam al tijdens de eerste coronagolf enigszins in opspraak door zijn laconieke opstelling jegens mondkeusmaskers. Terwijl de halve wereld er al mee rondliep, zeker in winkels en andere openbare gebouwen, wees het RIVM ze af als tamelijke zinloos. Van Dissel belandde ongewild bijna in het kamp van Gekke Gerritje Willem Engel en Donald Trump. Nog steeds vindt de hoogleraar besmettelijke ziekten dat het mondkapje zwaar overschat wordt. ‘Dus met andere woorden: als men elders zegt, mondneusmaskers hebben effect, dan zijn we het daar 100 procent mee eens. De vraag is alleen: wat is de toegevoegde waarde, met de basisregels die we met elkaar in de publieke ruimte hebben afgesproken? Als mondneusmaskergebruik er uiteindelijk toe leidt dat de basismaatregelen minder in acht worden genomen, dan kan het netto effect misschien zelfs helemaal niet positief zijn.’

Bron: de Volkskrant 23-12-2020

Latest Posts

spot_imgspot_imgspot_img